ആയത്തുല്ല അലി ഖാംനഇ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി പ്രഖ്യാപിച്ച് ട്രംപ്

ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുല്ല അലി ഖാംനഇ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി അമേരിക്കന്‍ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ശനിയാഴ്ച ടെഹ്റാനിലെ ഖാംനഇയുടെ വസതിക്ക് നേരെ അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും സംയുക്തമായി നടത്തിയ വ്യോമാക്രമണത്തിലാണ് അദ്ദേഹം കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ഖാംനഇക്കും മറ്റ് മുതിര്‍ന്ന ഇറാന്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ക്കും അമേരിക്കയുടെ നൂതന നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളില്‍ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനായില്ലെന്ന് ട്രംപ് പറഞ്ഞു.

ന്യൂസ്ടാഗ് വാര്‍ത്തകള്‍ വാട്‌സാപ്പില്‍ കിട്ടും >>

ഖാംനഇ: പ്രതിരോധത്തിന്റെയും ചെറുത്തുനില്‍പ്പിന്റെയും നാല് പതിറ്റാണ്ടുകള്‍

1989-ല്‍ ആയത്തുല്ല റൂഹുള്ള ഖുമൈനിയുടെ മരണത്തെത്തുടര്‍ന്നാണ് അലി ഖാംനഇ ഇറാന്റെ നേതൃത്വമേറ്റെടുത്തത്. വെറും ഒരു മതനേതാവ് എന്നതിലുപരി, ഇറാന്റെ സൈനിക-സാമ്പത്തിക ശക്തിയെ ആധുനികവല്‍ക്കരിച്ചതും മേഖലയില്‍ ഇറാന്റെ സ്വാധീനം ഉറപ്പിച്ചതും ഖാംനഇയായിരുന്നു.

യുദ്ധകാല പ്രസിഡന്റ്

1980-കളില്‍ ഇറാഖുമായുള്ള യുദ്ധസമയത്ത് ഇറാന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന ഖാംനഇ, പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങള്‍ ഇറാഖിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് വളര്‍ന്നയാളാണ്. ഇത് പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആജീവനാന്ത അവിശ്വാസത്തിന് കാരണമായി.

ഐആര്‍ജിസിയുടെ വളര്‍ച്ച: ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാര്‍ഡ് കോര്‍പ്‌സിനെ (IRGC) ഒരു കരുത്തുറ്റ സൈനിക-സാമ്പത്തിക ശക്തിയായി മാറ്റിയത് ഖാംനഇയുടെ ദീര്‍ഘവീക്ഷണമായിരുന്നു.

പാശ്ചാത്യ ഉപരോധങ്ങളെ നേരിടാന്‍ ‘റെസിസ്റ്റന്‍സ് ഇക്കോണമി’ (Resistance Economy) എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ഇറാനെ സ്വയംപര്യാപ്തമാക്കാന്‍ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു.

ആഭ്യന്തര വെല്ലുവിളികളും പ്രതിഷേധങ്ങളും

ഖാംനഇയുടെ ഭരണകാലം വലിയ ആഭ്യന്തര പ്രക്ഷോഭങ്ങള്‍ക്കും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. 2009-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ക്രമക്കേട് ആരോപിച്ചുള്ള പ്രതിഷേധം, 2022-ലെ സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങള്‍ക്കായുള്ള സമരം എന്നിവയെല്ലാം സൈന്യത്തെ ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം അടിച്ചമര്‍ത്തി. സമീപകാലത്ത് സാമ്പത്തിക തകര്‍ച്ചയെത്തുടര്‍ന്നുണ്ടായ പ്രതിഷേധങ്ങളില്‍ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകള്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി റിപ്പോര്‍ട്ടുകളുണ്ട്.

സംഘര്‍ഷത്തിന്റെ നാള്‍വഴികള്‍

കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വര്‍ഷങ്ങളായി ഇസ്രായേലും ഇറാനും നേരിട്ടുള്ള യുദ്ധത്തിലായിരുന്നു. സിറിയയിലെ ബഷാര്‍ അല്‍ അസദ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പതനവും ഹിസ്ബുള്ളയുടെ തളര്‍ച്ചയും ഇറാനെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കി. 2025 ജൂണില്‍ ഇസ്രായേല്‍ ഇറാന്റെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങള്‍ ആക്രമിച്ചതോടെ സംഘര്‍ഷം മൂര്‍ച്ഛിച്ചു.

ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപനം

ഇറാനില്‍ ഭരണമാറ്റം ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ‘മേജര്‍ കോംബാറ്റ് ഓപ്പറേഷന്‍’ ആരംഭിച്ചതായി ട്രംപ് അറിയിച്ചു. ‘നിങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ സമയം അടുത്തിരിക്കുന്നു’ എന്ന് ഇറാനിയന്‍ ജനതയോട് പറഞ്ഞ ട്രംപ്, ഖാംനഇയുടെ അന്ത്യത്തോടെ പുതിയൊരു സര്‍ക്കാര്‍ രൂപീകരിക്കാന്‍ അവരോട് ആഹ്വാനം ചെയ്തു.

അതേസമയം, ഖാനഇയുടെ മരണ വാര്‍ത്ത ഇറാന്‍ നിഷേധിച്ചു. അദ്ദേഹം ഇപ്പോഴും യുദ്ധമുഖത്ത് സധൈര്യം തുടരുന്നതായി ഇറാന്റെ അര്‍ധ ഔദ്യോഗിക വാര്‍ത്താ ഏജന്‍സിയായ ഫാര്‍സ് അറിയിച്ചു.