ടെഹ്റാന്: അമേരിക്കന്-ഇസ്രായേല് സംയുക്ത വ്യോമാക്രമണത്തില് കൊല്ലപ്പെട്ട ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുല്ല അലി ഖാംനഇയുടെ മൃതദേഹം രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഷിയാ തീര്ത്ഥാടന കേന്ദ്രത്തില് അടക്കം ചെയ്തു. മധ്യ ടെഹ്റാനിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വസതിക്ക് നേരെ നടന്ന ആക്രമണത്തില് കൊല്ലപ്പെട്ട് നാല് മാസങ്ങള്ക്ക് ശേഷമാണ് സംസ്കാര ചടങ്ങുകള് നടന്നത്. ഖാംനഇയുടെ ജന്മദേശമായ മഷ്ഹദിലെ സുവര്ണ്ണ താഴികക്കുടങ്ങളാല് പ്രശസ്തമായ ‘ഇമാം റിസ’ പള്ളിയുടെ വലിയ സമുച്ചയത്തിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃതദേഹം ഖബറടക്കിയത്.
|
തീര്ത്തും സ്വകാര്യമായ ചടങ്ങുകളോടെയാണ് മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചതെങ്കിലും, ഇതിന് മുന്നോടിയായി രാജ്യത്ത് നടന്ന ഒരാഴ്ച നീണ്ട പൊതു വിലാപയാത്രകളില് കോടിക്കണക്കിന് ജനങ്ങളാണ് പങ്കെടുത്തത്. ഇറാന് അധികൃതരുടെ കണക്കുകള് പ്രകാരം 1.5 കോടിയിലധികം (15 മില്യണ്) ജനങ്ങള് വിലാപയാത്രയുടെ ഭാഗമായി തെരുവിലിറങ്ങി. എന്നാല്, കഴിഞ്ഞ ഫെബ്രുവരി 28-ന് നടന്ന ആക്രമണത്തിന് ശേഷം ഇറാന്റെ പുതിയ പരമോന്നത നേതാവായി ചുമതലയേറ്റ ഖാംനഇയുടെ മകന് മുജ്തബ ഖാംനഇയെ ചടങ്ങുകളിലുടനീളം എവിടെയും പരസ്യമായി കണ്ടിരുന്നില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമായി. യുദ്ധസാഹചര്യം കണക്കിലെടുത്ത് മാര്ച്ചില് നടക്കേണ്ടിയിരുന്ന സംസ്കാര ചടങ്ങുകള് പിന്നീട് മാറ്റിവെക്കുകയായിരുന്നു.
‘ട്രംപിനെ വധിക്കും’; പ്രതികാര മന്ത്രങ്ങളുമായി ജനലക്ഷങ്ങള്
വിലാപയാത്രയിലുടനീളം അമേരിക്കന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപിനെതിരെ കടുത്ത പ്രതികാര മുദ്രാവാക്യങ്ങളാണ് ജനങ്ങള് ഉയര്ത്തിയത്. ‘പരമോന്നത നേതാവിന്റെ രക്തത്തിന് പകരമായി ട്രംപ്, ഞങ്ങള് നിന്നെ വധിക്കും’ എന്ന് കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചെത്തിയ ജനക്കൂട്ടം ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറയുന്നുണ്ടായിരുന്നു. സ്ത്രീകളടക്കമുള്ളവര് ‘കൊല്ലൂ ട്രംപിനെ’ എന്നെഴുതിയ പ്ലക്കാര്ഡുകളും ഉയര്ത്തിപ്പിടിച്ചിരുന്നു.
ടെഹ്റാനില് നിന്ന് ആരംഭിച്ച വിലാപയാത്ര ഇറാന്റെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ആസാദി സ്ക്വയറിലും ഷിയാക്കളുടെ വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളായ ഖോം, ഇറാഖിലെ നജാഫ്, കര്ബല എന്നിവിടങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ച ശേഷമാണ് മഷ്ഹദില് എത്തിച്ചേര്ന്നത്. ജനബാഹുല്യം കാരണം അവസാന ഘട്ടത്തില് ട്രക്കില് നിന്ന് മാറ്റിയ മൃതദേഹം ഹെലികോപ്റ്റര് മാര്ഗ്ഗമാണ് ഇമാം റിസ പള്ളിയിലേക്ക് എത്തിച്ചത്. ഖാംനഇക്കൊപ്പം വ്യോമാക്രമണത്തില് കൊല്ലപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിലെ മറ്റ് നാല് പേരുടെ മൃതദേഹങ്ങളും വിലാപയാത്രയില് ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്നു.
വെടിനിര്ത്തല് കരാര് ലംഘനം; വീണ്ടും യുദ്ധപ്രതീതി
സംസ്കാര ചടങ്ങുകള് നടക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുന്പ് ഇറാന്റെ ആണവനിലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബുഷെര് മേഖലയിലും തെക്കന് നഗരമായ കൊനാരകിലും ശക്തമായ സ്ഫോടന ശബ്ദങ്ങള് കേട്ടതായി മെഹര് വാര്ത്താ ഏജന്സി റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തു. എന്നാല് കഴിഞ്ഞ കുറച്ചു മണിക്കൂറുകളായി ഇറാനില് തങ്ങള് യാതൊരുവിധ ആക്രമണങ്ങളും നടത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് യുഎസ് സെന്ട്രല് കമാന്ഡ് വ്യക്തമാക്കി.
ജൂണ് 17-ന് അമേരിക്കയും ഇറാനും ഒപ്പുവെച്ച താല്ക്കാലിക വെടിനിര്ത്തല് കരാര് ഇതോടെ പൂര്ണ്ണമായി തകര്ന്നിരിക്കുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ ചൊവ്വാഴ്ച ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കില് വെച്ച് ഇറാന് മൂന്ന് ടാങ്കറുകള് ആക്രമിച്ചതിന് പിന്നാലെ യുഎസ് സേന ഇറാനിലെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങള്ക്ക് നേരെ തുടര്ച്ചയായി രണ്ട് രാത്രികളില് ബോംബാക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെ അങ്കാറയില് നടന്ന നാറ്റോ ഉച്ചകോടിയില് വെച്ച് ഇറാനുമായുള്ള വെടിനിര്ത്തല് കരാര് അവസാനിച്ചതായി ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
‘ഇറാന് നയിക്കുന്നത് ക്രൂരരും അക്രമാസക്തരുമായ ചില മാനസികരോഗികളാണ്, അവരുമായി ഇനി യാതൊരു ചര്ച്ചയ്ക്കുമില്ല,’ എന്നായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ പ്രതികരണം. ഇതിന് മറുപടിയായി കുവൈറ്റ്, ബഹ്റൈന്, ഖത്തര്, ജോര്ദാന് എന്നിവിടങ്ങളിലെ യുഎസ് കേന്ദ്രങ്ങള്ക്ക് നേരെ ഇറാന് മിസൈല്-ഡ്രോണ് ആക്രമണങ്ങളും നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും ഇരുവിഭാഗവും പൂര്ണ്ണമായ ഒരു യുദ്ധത്തിലേക്ക് നീങ്ങാന് നിലവില് താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടില്ല.
Slain Supreme Leader Ali Khamenei buried at Iran’s holiest shrine





