ഫെബ്രുവരിയില്, 58 വയസ്സുകാരനായ ബദ്രി പട്ടേലിനെ തന്റെ വീടിന്റെ മുറ്റത്തെ കട്ടിലില് ചലനമറ്റ നിലയില് കണ്ടെത്തുന്നതോടെയാണ് സംഭവങ്ങളുടെ തുടക്കം. കുടുംബാംഗങ്ങള്ക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ആശുപത്രിയില് എത്തിക്കാന് കഴിയുന്നതിന് മുന്പ് തന്നെ അദ്ദേഹം മരണപ്പെട്ടിരുന്നു. മാര്ച്ചില്, 59 വയസ്സുകാരനായ മുന് സര്പഞ്ച് ഛതുരാം സാഹു ഒരു ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളുടെ മേല്നോട്ടം വഹിക്കുന്നതിനിടെ ശാരീരിക അസ്വസ്ഥത അനുഭവപ്പെടുകയും കുഴഞ്ഞുവീഴുകയും ചെയ്തു. ആ മാസത്തിന്റെ അവസാനത്തില്, 38 വയസ്സുകാരനായ വിനോദ് സാഹുവിനെ പുഴക്കരയില് മരിച്ച നിലയില് കണ്ടെത്തി.
|
ഛത്തീസ്ഗഢിലെ ബലോഡ ബസാര് ജില്ലയിലെ ഖര്വെ എന്ന 1,000 പേര് മാത്രം താമസിക്കുന്ന ഗ്രാമം കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് മാസത്തിനിടെ കണ്ട എട്ട് മരണങ്ങളില് മൂന്നെണ്ണമായിരുന്നു ഇവ. ഈ മരണങ്ങള്ക്കെല്ലാം ഒരു പൊതുവായ കാര്യമുണ്ടായിരുന്നു ഇവര് എല്ലാവരും പ്രാദേശിക പലചരക്ക് കടയുടമയായ റാംസഹായ് ജയ്സ്വാളിനൊപ്പം മദ്യപിക്കാന് പോയവരായിരുന്നു. ഈ എട്ട് പേരുടെയും മരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജൂണ് 22-നാണ് ഇയാളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തത്.
അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥര് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ മരണങ്ങളെല്ലാം തുടക്കത്തില് സ്വാഭാവിക കാരണങ്ങളാലാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചിരുന്നതിനാല് മൃതദേഹങ്ങള് പോസ്റ്റ്മോര്ട്ടം നടത്തിയിരുന്നില്ല.
ഫെബ്രുവരിക്കും മേയ്ക്കും ഇടയില് നടന്നതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ഈ എട്ട് കൊലപാതകങ്ങളുടെ പേരില് ജൂണ് 22-നാണ് 46-കാരനായ റാംസഹായിയെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തത്. പ്രാദേശികമായി നിര്മ്മിച്ച മദ്യക്കുപ്പികളില് ‘സുഹാഗ’ എന്ന മാരകമായ എലിവിഷം കലര്ത്തി, അത് കഴിച്ച ഇരകളെ 15 മിനിറ്റിനുള്ളില് റാംസഹായ് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് പോലീസ് ആരോപിക്കുന്നത്. ഇരയായവരില് ഭൂരിഭാഗവും 50-കളോട് അടുത്ത് പ്രായമുള്ളവരും ഇയാളുടെ സ്ഥിരം മദ്യപാന കൂട്ടാളികളുമായിരുന്നു. വ്യക്തിപരമായ നിസ്സാര തര്ക്കങ്ങള് മുതല് ഭൂമി സംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങള് വരെയുള്ള മുന്വൈരാഗ്യങ്ങളുടെ പേരിലാണ് ഇയാള് ഇവരെ ലക്ഷ്യമിട്ടതെന്ന് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥര് പറയുന്നു.
വളരെ കുറഞ്ഞ കുറ്റകൃത്യങ്ങള് മാത്രം നടന്നിരുന്ന ഒരു ഗ്രാമത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ കൊലപാതകങ്ങള് ഒരു വലിയ ഞെട്ടലായിരുന്നു.
ഈ കൊലപാതകങ്ങള് ഇപ്പോള് ഗ്രാമത്തിന്റെ എല്ലാ കോണുകളിലും ഒരു ഭീതിയായി പടര്ന്നിരിക്കുകയാണ് . ഗ്രാമത്തിലെ ഒത്തുചേരല് കേന്ദ്രമായ പേരാലിന് ചുറ്റും ഇത് മാത്രമാണ് ചര്ച്ച. ‘ദൈവങ്ങള് ഞങ്ങളോട് കോപിച്ചിരിക്കുകയാണെന്ന് ഞങ്ങള് കരുതി,’ ഇരകളില് ഒരാളായ ബുഥാലു സാഹുവിന്റെ മകന് ബാഗ്രാം സാഹു പറയുന്നു.
ഗ്രാമത്തെ നടുക്കിയ മരണങ്ങള്
മഹാനദിക്ക് സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഖര്വെ ഗ്രാമം പഴയ ഖര്വെ എന്നും പുതിയ ഖര്വെ എന്നും വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ഗ്രാമത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്തായി ഒരു പേരാലുമുണ്ട്. നിരവധി ബഹുനില ഇഷ്ടിക വീടുകളാല് ചുറ്റപ്പെട്ട, ഈ മരത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള സിമന്റ് തറയാണ് ഗ്രാമത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു. ഗ്രാമത്തിലെ എല്ലാ വഴികളും വന്നുചേരുന്ന ഇവിടെയാണ് സുഹൃത്തുക്കള് കണ്ടുമുട്ടുന്നതും വാര്ത്തകള് പങ്കുവെക്കുന്നതും വാഗ്ദാനങ്ങള് നല്കുന്നതും. ഈ മരത്തിന് തൊട്ടടുത്താണ് റാംസഹായ് തന്റെ പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നത്.
അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥര് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ മരണങ്ങള് സ്വാഭാവിക കാരണങ്ങളാലാണെന്ന് ചിലപ്പോള് ഡോക്ടര്മാര് പോലും വിധിയെഴുതിയതിനാലാണ് പല കൊലപാതകങ്ങളും ആരും തിരിച്ചറിയാതെ പോയത്.
ഫെബ്രുവരി 7-ന് 58 വയസ്സുകാരനായ ബദ്രി പട്ടേലിന്റെ മരണത്തോടെയാണ് ഇത് തുടങ്ങിയത്. അന്ന് വൈകുന്നേരം, പട്ടേല് റാംസഹായിനൊപ്പം മദ്യപിക്കാന് പോയിരുന്നു മുന്പ് പലതവണ ചെയ്തതുപോലെ രാത്രി 9 മണിക്ക് വീട്ടില് തിരിച്ചെത്തി. രണ്ട് മണിക്കൂറിന് ശേഷം മകള് നോക്കുമ്പോള്, മുറ്റത്തെ കട്ടിലില് അദ്ദേഹം ചലനമറ്റ നിലയില് കിടക്കുകയായിരുന്നു.
ഹൃദയാഘാതം മൂലമാണ് മരണമെന്ന് ഡോക്ടര്മാര് പറഞ്ഞു. ‘എന്റെ പിതാവും റാംസഹായിയും കുട്ടിക്കാലം മുതലുള്ള സുഹൃത്തുക്കളായിരുന്നു. എന്റെ പിതാവ് സൂക്ഷിക്കാന് ഏല്പ്പിച്ചിരുന്ന പണം റാംസഹായിയുടെ കൈവശമായിരുന്നു കൊടുത്തിരുന്നത്, ആവശ്യം വരുമ്പോള് ചോദിച്ചു വാങ്ങുമായിരുന്നു. അവന് എന്തിനാണ് ഇത് ചെയ്തതെന്ന് എനിക്ക് ഇപ്പോഴും അറിയില്ല,’ ജമ്മുവില് കല്ലുവെട്ടുകാരനായി ജോലി ചെയ്യുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകന് വിക്രം പറയുന്നു.
അടുത്ത ഏതാനും ആഴ്ചകള്ക്കുള്ളില് മൂന്ന് മരണങ്ങള് കൂടി സംഭവിച്ചു: ഫെബ്രുവരി 20-ന് 60 വയസ്സുകാരനായ ബുഥാലു സാഹു, മാര്ച്ച് 2-ന് 59 വയസ്സുകാരനായ ഛതുരാം സാഹു, മാര്ച്ച് 12-ന് 60 വയസ്സുകാരനായ ബുധ്റാം ജയ്സ്വാള്.
മുന് സര്പഞ്ച് ഛതുരാം സാഹുവും റാംസഹായിനൊപ്പം മദ്യപിച്ചിരുന്നു. ‘അദ്ദേഹം ഗ്രാമത്തില് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, ബുഥാലു സാഹുവിന്റെ മരണാനന്തര ചടങ്ങുകള്ക്കായി തിരിച്ചെത്തിയതായിരുന്നു. അദ്ദേഹം റാംസഹായിക്കൊപ്പം മദ്യപിക്കാന് പോയി, തുടര്ന്ന് ചടങ്ങുകള്ക്കുള്ള ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നതിന് മേല്നോട്ടം വഹിക്കാന് എത്തിയപ്പോഴാണ് അസ്വസ്ഥത തോന്നിയത്. അദ്ദേഹം അവിടെ കിടന്നു, ആശുപത്രിയില് എത്തിക്കുമ്പോഴേക്കും മരിച്ചിരുന്നു,’ അദ്ദേഹത്തിന്റെ 29 കാരനായ മകന് ഹരീഷ് പറയുന്നു.
മാര്ച്ച് 31-ന് വിനോദ് സാഹു മരിക്കുന്നത് വരെ ഗ്രാമവാസികളില് സംശയങ്ങളൊന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അന്ന് രാവിലെ, 38 വയസ്സുകാരനായ വിനോദ് തന്റെ പതിവ് ദിനചര്യയായ മഹാനദിയിലെ കുളിക്കായി പോയതാണെന്നും പിന്നീട് റാംസഹായിക്കൊപ്പം മദ്യപിക്കാന് പോയതാണെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം പറയുന്നു.
15 മിനിറ്റിനു ശേഷം അദ്ദേഹം വീട്ടില് വെച്ച് മരിച്ചു. ‘അന്ന് രാവിലെ താന് റാംസഹായിക്കായി ഒന്നിച്ച് കഴിക്കാന് നാടന് മദ്യം വാങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് വിനോദ് ആരോടോ പറഞ്ഞിരുന്നതായി ഞങ്ങള് പിന്നീട് അറിഞ്ഞു,’ ഒരു അഭിഭാഷകന് പറയുന്നു.
ഗ്രാമത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വിനോദിന്റെ മരണം പ്രത്യേകം ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നതായിരുന്നു. മുന്പ് മരിച്ചവരില് നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വിനോദ് താരതമ്യേന ചെറുപ്പവും പൂര്ണ്ണ ആരോഗ്യവാനുമായിരുന്നു. ‘ഗ്രാമത്തില് ഇത്രയധികം മരണങ്ങള് നടക്കുന്നത് ഒരു മോശം ലക്ഷണമാണെന്ന് ഞങ്ങള്ക്ക് തോന്നി,’ മുന് സര്പഞ്ചും റാംസഹായിയുടെ അയല്ക്കാരനുമായ ദില്ഹരന് ജയ്സ്വാള് പറയുന്നു. ‘ഏപ്രിലില്, ഞങ്ങള് ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു ബൈഗയെയും (പ്രാദേശിക പൂജാരി) ഗുനിയയെയും (ലക്ഷണങ്ങള് നോക്കുന്ന പരമ്പരാഗത വൈദ്യന്) കണ്ട് ഉപദേശം തേടുകയും രണ്ട് തവണ പൂജകള് നടത്തുകയും ചെയ്തു.’
തുടര്ന്നുള്ള ആഴ്ചകളില്, മറ്റ് രണ്ട് പേര് കൂടി അടുത്തടുത്തായി മരിച്ചു ഏപ്രില് 28-ന് 55 വയസ്സുകാരനായ ഗജാനന് മാഞ്ചിയും ഏപ്രില് 30-ന് 59 വയസ്സുകാരനായ ചൈതുരാം സാഹുവും. ഇത് അവരെ അസ്വസ്ഥരാക്കിയെങ്കിലും, മരണങ്ങള് തമ്മില് ബന്ധിപ്പിക്കാന് ഗ്രാമവാസികള്ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല.
പിന്നീട് മഹേത്രു സാഹു മരിച്ചപ്പോഴാണ് എന്തോ കുഴപ്പമുണ്ടെന്ന് ഗ്രാമം ഒടുവില് തിരിച്ചറിഞ്ഞത്.
വഴിത്തിരിവ്
മേയ് 14-ന് രാവിലെ മരിക്കുമ്പോള് 40 വയസ്സുകാരനായ മഹേത്രു പൂര്ണ്ണ ആരോഗ്യവാനായിരുന്നു, കുളിക്കാനായി പുഴയിലേക്ക് പോയതായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
‘അദ്ദേഹം റാംസഹായിയോട് സംസാരിക്കുന്നത് ആരോ കണ്ടിരുന്നു. അദ്ദേഹം മദ്യം കഴിച്ച് പുഴയില് കുളിക്കാന് പോയി. മിനിറ്റുകള്ക്കകം പുഴക്കരയില് കുഴഞ്ഞുവീണു,’ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകന് ദിവ്യാന്ഷു പറയുന്നു.
ഈ മരണം ഗ്രാമത്തെ പിടിച്ചുകുലുക്കി, പേരാലിന് ചുവട്ടില് ചര്ച്ചകള് ആരംഭിച്ചു. അപ്പോഴാണ് ഞെട്ടിക്കുന്ന ഒരു കാര്യം അവര് അറിഞ്ഞത്: കുറച്ച് ദിവസങ്ങള്ക്ക് മുന്പ്, 23 വയസ്സുകാരനായ കാര്ത്തിക് കുംഹാര് എന്ന ദിവസക്കൂലിക്കാരന് റാംസഹായ് നല്കിയ മദ്യം കഴിച്ച് രോഗബാധിതനായിരുന്നു.
‘ഞാന് ഉച്ചയ്ക്ക് വീട്ടില് വന്ന് എന്റെ സുഹൃത്ത് പ്രമോദ് സാഹുവിനോട് മദ്യമുണ്ടോ എന്ന് ചോദിച്ചു. റാംസഹായ് തനിക്ക് നല്കിയ പകുതി കുപ്പി മദ്യം കൈവശമുണ്ടെന്ന് അവന് പറഞ്ഞു. ഞാന് അത് കുടിച്ചു, വെറും 20 സെക്കന്ഡിനുള്ളില് ഞാന് ഛര്ദ്ദിക്കുകയും ബോധരഹിതനാകുകയും ചെയ്തു, 5-6 മണിക്കൂറിന് ശേഷമാണ് എനിക്ക് ബോധം തിരിച്ചുകിട്ടിയത്,’ അദ്ദേഹം പറയുന്നു.
ഈ കഥ കേട്ട് പരിഭ്രാന്തരായ ഗ്രാമവാസികള് മരണങ്ങള് തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂട്ടിവായിക്കാന് തുടങ്ങി. മഹേത്രു മരിച്ച് ഏകദേശം 20 ദിവസങ്ങള്ക്ക് ശേഷം, ജൂണ് 6-ന് അവര് റാംസഹായിയുടെ പേര് ഉള്പ്പെടെ പോലീസില് പരാതി നല്കി. ഈ മാസത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ എട്ട് എഫ്ഐആറുകള് രജിസ്റ്റര് ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ആരാണ് റാംസഹായ്?
ഇയാളെ അറിയാവുന്നവര് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ചിത്രമാണ് നല്കുന്നത്: എളുപ്പത്തില് സുഹൃത്തുക്കളെ ഉണ്ടാക്കുകയും എല്ലാവരുമായും ഒത്തുപോവുകയും ചെയ്യുന്ന, സൗമ്യനും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയുള്ളവനും ദൈവഭയമുള്ളവനുമായ ഒരു മനുഷ്യന്. ഉയരം കുറഞ്ഞ്, മെലിഞ്ഞ്, ക്ഷീണിതനായ 49-കാരനായ റാംസഹായ് ഏഴ് സഹോദരങ്ങളില് (മൂന്ന് സഹോദരന്മാരും നാല് സഹോദരിമാരും) ഏറ്റവും ഇളയവനായിരുന്നു, കൂടാതെ ഗ്രാമത്തില് നല്ല ബഹുമാനമുള്ള വലിയ ഭൂസ്വത്തുള്ള ഒരു കുടുംബത്തിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.
ഏഴാം ക്ലാസില് പഠനം നിര്ത്തിയ റാംസഹായിക്ക് രണ്ട് ആണ്മക്കളുണ്ട് ഒരാള് ബിരുദ പഠനത്തിന് ശേഷം മറ്റൊരു പലചരക്ക് കട നടത്തുന്നു, രണ്ടാമന് ഇപ്പോഴും കോളേജില് പഠിക്കുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ ആദ്യത്തെ പലചരക്ക് കട റാംസഹായിയുടേതായിരുന്നുവെന്ന് നാട്ടുകാര് പറയുന്നു.
പ്രതികരണത്തിനായി ആണ്മക്കളെ ബന്ധപ്പെടാന് കഴിഞ്ഞില്ല. എന്നാല് ഇയാള്ക്കെതിരെയുള്ള ആരോപണങ്ങള് കേട്ട് കുടുംബം ഞെട്ടിയിരിക്കുകയാണെന്ന് ഇയാളുടെ സഹോദരന് പറയുന്നു.
‘ഞങ്ങളുടെ പിതാവ് റാംസഹായ് കുട്ടിയായിരിക്കുമ്പോള് തന്നെ മരിച്ചു, അമ്മ അഞ്ച് വര്ഷം മുന്പും. അവന് എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കുമായിരുന്നു, ആരോടും അവന് ഇല്ല എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടില്ല. പതിനഞ്ച് വര്ഷം മുന്പ് അവന് ഗ്രാമത്തില് രണ്ട് ചെറിയ ക്ഷേത്രങ്ങള് നിര്മ്മിച്ചിരുന്നു. ഞങ്ങള് എല്ലാവരും ഞെട്ടലിലാണ്. സത്യം പറയാന് ഞങ്ങള് അവനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു, എന്നാല് താന് നിരപരാധിയാണെന്ന് അവന് ഇപ്പോഴും വാദിക്കുകയാണ്,’ സഹോദരന് ശിവചരണ് പറയുന്നു.
വൈകുന്നേരങ്ങളില് അയല്ക്കാര്ക്കൊപ്പം മദ്യപിക്കുന്നതോ സംസാരിക്കുന്നതോ ആയ റാംസഹായിയെ കാണുന്നത് അസാധാരണമായിരുന്നില്ലെന്ന് ഗ്രാമവാസികള് പറയുന്നു. എന്നാല് ഇയാള് സൗഹൃദം നടിക്കുമ്പോഴും, അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുടെ പേരില് ആളുകളുമായുള്ള ബന്ധം പൂര്ണ്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ചിരുന്നതായും ചിലര് ഓര്ക്കുന്നു.
‘അവന് എന്നോടൊപ്പം ബിയര് കുടിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാല് ഞാന് അവന് തൊട്ടടുത്തായി ഒരു പലചരക്ക് കട തുടങ്ങിയതു മുതല് അവന് എന്നോട് സംസാരിക്കുന്നത് നിര്ത്തി,’ മുന് സര്പഞ്ച് ദില്ഹരന് പറയുന്നു.
പോലീസ് കണ്ടെത്തിയത്
നാട്ടുകാരുടെ പരാതിയെ തുടര്ന്നാണ് പോലീസ് ഈ മരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് സൂക്ഷ്മമായി അന്വേഷിക്കാന് തുടങ്ങിയത്. ജൂണ് 22-നാണ് റാംസഹായ് അറസ്റ്റിലായത്.
ഒരു കുപ്പിക്ക് 120 രൂപ വിലവരുന്ന ‘ഗോവ’ എന്ന പ്രാദേശികമായി നിര്മ്മിച്ച മദ്യമാണ് റാംസഹായ് ഇരകള്ക്ക് നല്കിയിരുന്നതെന്ന് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥര് പറയുന്നു. ആരും സംശയിക്കാത്ത ഇരകള്ക്ക് മദ്യം നല്കുന്നതിന് മുന്പ് ഇയാള് അതില് എലിവിഷം കലര്ത്താറുണ്ടായിരുന്നു, ചിലപ്പോള് ഇത് സൗജന്യമായാണ് നല്കിയിരുന്നത്.
‘ഈ കേസില് ഞങ്ങള്ക്ക് ശക്തമായ സാഹചര്യത്തെളിവുകളുണ്ട്,’ ഡെപ്യൂട്ടി സൂപ്രണ്ട് കൗശല് വാസ്നിക് പറയുന്നു. ‘ഞങ്ങള് ഫോറന്സിക് തെളിവുകളെയും ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ട്. ഏഴ് ഇരകളുടെ മൃതദേഹങ്ങള് പുറത്തെടുത്ത ശേഷം, ഫോറന്സിക് വിദഗ്ധര് സാമ്പിളുകള് ശേഖരിച്ച് ‘സുഹാഗ്’ എന്ന വിഷത്തിന്റെ സാന്നിധ്യമുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കാന് ഫോറന്സിക് സയന്സ് ലബോറട്ടറിയിലേക്ക് (FSL) അയച്ചിട്ടുണ്ട്.’
വ്യക്തിപരമായ പരിഹാസങ്ങള്, ഭൂമി തര്ക്കങ്ങള്, മന്ത്രവാദം ചെയ്യുന്നുവെന്ന സംശയം, കുറഞ്ഞത് ഒരു കേസില് തിരിച്ചടയ്ക്കാത്ത കടം എന്നിവയാണ് കൊലപാതകത്തിന് പിന്നിലെ കാരണങ്ങളെന്ന് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥര് അവകാശപ്പെടുന്നു. കുറഞ്ഞത് ഒരു കേസിലെങ്കിലും, ലക്ഷ്യമിട്ട ആളല്ല വിഷം അകത്താക്കിയത്.
‘ചോദ്യം ചെയ്യലിന് ശേഷം, പ്രതി ചെറിയ കാര്യങ്ങളില് പോലും കടുത്ത പക വെച്ചുപുലര്ത്തിയിരുന്നതായി ഞങ്ങള് കണ്ടെത്തി,’ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന് പറയുന്നു. ‘താന് ഗ്രാമത്തിന് വേണ്ടി ഒരുപാട് കാര്യങ്ങള് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്നും എന്നാല് തനിക്ക് അര്ഹിക്കുന്ന ബഹുമാനം ഒരിക്കലും ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നും ഇയാള് വിശ്വസിക്കുന്നു.’
ഗ്രാമത്തില്, റാംസഹായിന്റെ കുടുംബം ഇതിനകം തന്നെ താമസം മാറിപ്പോയി. ഗ്രാമജീവിതം വീണ്ടും സാധാരണ നിലയിലായിട്ടുണ്ട്: ഗ്രാമവാസികള് വൈകുന്നേരത്തെ വര്ത്തമാനങ്ങള്ക്കായി ആ വലിയ പേരാലിന് ചുവട്ടില് ഒത്തുകൂടുന്നു, റാംസഹായിന്റെ പൂട്ടിക്കിടക്കുന്ന വീടിനും കടയ്ക്കും സമീപം കുട്ടികള് കളിക്കുന്നു.
എന്നാല് ഈ സാധാരണത്വത്തിന് പിന്നില് കടുത്ത അസ്വസ്ഥതകള് നിലനില്ക്കുന്നുണ്ട്. ‘ഇനി ആര്ക്കും റാംസഹായിയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കേണ്ടതില്ല,’ മരച്ചുവട്ടിലിരുന്ന കിഷന് സാഹു എന്ന ഗ്രാമവാസി പറയുന്നു.
They thought the gods were angry. Then a Chhattisgarh village began joining the dots between 8 murder





