അടിക്ക് തിരിച്ചടി; യുഎസും ഇറാനും തമ്മില്‍ മിസൈല്‍-ഡ്രോണ്‍ ആക്രമണം; സമാധാന നീക്കം തകരുമോ?

ഗള്‍ഫ് മേഖലയില്‍ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മില്‍ പരസ്പരം മിസൈല്‍-ഡ്രോണ്‍ ആക്രമണങ്ങള്‍ നടത്തിയതോടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുണ്ടായിരുന്ന താല്‍ക്കാലിക വെടിനിര്‍ത്തല്‍ കരാര്‍ തകര്‍ച്ചയിലേക്ക്. ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്ന ചരക്കുകപ്പലിന് നേരെ ഇറാന്‍ ഡ്രോണ്‍ ആക്രമണം നടത്തിയെന്ന് വാഷിംഗ്ടണ്‍ ആരോപിച്ചതിന് പിന്നാലെയാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘര്‍ഷം വീണ്ടും വഷളായത്.

ന്യൂസ്ടാഗ് വാര്‍ത്തകള്‍ വാട്‌സാപ്പില്‍ കിട്ടും >>

ഇറാന്റെ മിസൈല്‍, ഡ്രോണ്‍ സംഭരണ കേന്ദ്രങ്ങള്‍ക്കും തീരദേശ റഡാര്‍ സംവിധാനങ്ങള്‍ക്കും നേരെ തങ്ങള്‍ ശക്തമായ ആക്രമണം നടത്തിയതായി യുഎസ് സെന്‍ട്രല്‍ കമാന്‍ഡ് (CENTCOM) അറിയിച്ചു. വാണിജ്യ കപ്പലുകള്‍ക്ക് നേരെ ഇറാന്‍ നടത്തുന്ന അനാവശ്യമായ ആക്രമണങ്ങള്‍ക്കുള്ള ശക്തമായ മറുപടിയാണിതെന്നും ഇത് വെടിനിര്‍ത്തല്‍ കരാറിന്റെ വ്യക്തമായ ലംഘനമാണെന്നും സെന്‍ട്രല്‍ കമാന്‍ഡ് വ്യക്തമാക്കി. വെള്ളിയാഴ്ച രാത്രി ഇറാന്റെ തെക്കന്‍ തുറമുഖ നഗരമായ സിരിക്കിലെ താഹെറൂയി പിയറിന് സമീപം വലിയ സ്‌ഫോടന ശബ്ദം കേട്ടതായി ഇറാന്‍ സ്റ്റേറ്റ് ടെലിവിഷന്‍ റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്തു. ഒരു പ്രൊജക്‌റ്റൈല്‍ (മിസൈല്‍ പോലുള്ള ആയുധം) പതിച്ചതാണ് സ്‌ഫോടനത്തിന് കാരണമായതെന്നാണ് സൂചന. എന്നാല്‍ സിരിക് തുറമുഖത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനം സാധാരണ നിലയിലാണെന്നും നാശനഷ്ടങ്ങള്‍ ഒന്നും റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നും മെഹര്‍ വാര്‍ത്താ ഏജന്‍സി അറിയിച്ചു.

സംഭവത്തിന് പിന്നാലെ ഇറാന് നേരിട്ട് മുന്നറിയിപ്പുമായി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപും വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി വാന്‍സും രംഗത്തെത്തി. കപ്പലിന് നേരെ ഇറാന്‍ നടത്തിയ ആക്രമണം വെടിനിര്‍ത്തല്‍ കരാറിന്റെ വിഡ്ഢിത്തം നിറഞ്ഞ ലംഘനമാണെന്ന് ട്രംപ് കുറ്റപ്പെടുത്തി. ഇറാന്‍ ഇനിയും ആക്രമണം തുടര്‍ന്നാല്‍ ‘അക്രമത്തെ അക്രമം കൊണ്ട് തന്നെ നേരിടുമെന്ന്’ ജെ.ഡി വാന്‍സ് എക്‌സ് (ട്വിറ്റര്‍) പ്ലാറ്റ്ഫോമില്‍ കുറിച്ചു.

ഇറാന്റെ തിരിച്ചടി

അമേരിക്കന്‍ മുന്നറിയിപ്പുകള്‍ വന്ന് മിനിറ്റുകള്‍ക്കകം, ഗള്‍ഫ് മേഖലയിലെ യുഎസ് കേന്ദ്രങ്ങള്‍ക്ക് നേരെ തങ്ങള്‍ ശക്തമായ തിരിച്ചടി നല്‍കിയതായി ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാര്‍ഡ് കോര്‍പ്‌സ് (IRGC) ശനിയാഴ്ച രാവിലെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. തങ്ങളുടെ മിസൈല്‍-ഡ്രോണ്‍ കേന്ദ്രങ്ങള്‍ക്ക് നേരെ അമേരിക്ക നടത്തിയ ആക്രമണത്തിനുള്ള പ്രതികാരമാണിതെന്ന് ഐആര്‍ജിസി വ്യക്തമാക്കി. ‘അമേരിക്ക തങ്ങളുടെ ആക്രമണം ആവര്‍ത്തിക്കുകയാണെങ്കില്‍, ഇതിലും ശക്തവും വിപുലവുമായ രീതിയിലായിരിക്കും ഞങ്ങളുടെ അടുത്ത പ്രതികരണം,’ ഐആര്‍ജിസി തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക ടെലിഗ്രാം ചാനലിലൂടെ മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി.

അനിശ്ചിതത്വത്തിലായ വെടിനിര്‍ത്തല്‍ കരാര്‍

ഇരുപക്ഷവും പരസ്പരം ആക്രമണം തുടങ്ങിയതോടെ ജൂണ്‍ 17-ന് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മില്‍ ഒപ്പുവെച്ച വെടിനിര്‍ത്തല്‍ കരാര്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന ധാരണാപത്രം (MoU) നിലനില്‍ക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തില്‍ വലിയ ചോദ്യചിഹ്നം ഉയര്‍ന്നിരിക്കുകയാണ്. ഇരുരാജ്യങ്ങളും പരസ്പരം കരാര്‍ ലംഘനം ആരോപിക്കുന്നുണ്ട്. ആഗോള വ്യാപാരത്തിന്റെ പ്രധാന ജലപാതയായ ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള സുരക്ഷിതമായ ഗതാഗതം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ചര്‍ച്ചകളുടെ ആദ്യപടിയായാണ് ഈ കരാര്‍ ഒപ്പിട്ടിരുന്നത്. തങ്ങളുടെ അനുമതിയില്ലാതെ കപ്പലുകള്‍ ഗള്‍ഫ് മേഖലയില്‍ പ്രവേശിക്കരുതെന്ന് ഇറാന്‍ മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കിയിരുന്നെങ്കിലും, ടെഹ്റാന്‍ അനുമതി നല്‍കാത്ത റൂട്ടുകളിലൂടെ പല കപ്പലുകളും സര്‍വീസ് തുടരുകയായിരുന്നു.

സിംഗപ്പൂര്‍ രജിസ്‌ട്രേഷനിലുള്ള ‘എവര്‍ ലവ്ലി’ (Ever Lovely) എന്ന വാണിജ്യ കപ്പലിന് നേരെ വ്യാഴാഴ്ചയുണ്ടായ ആക്രമണമാണ് ഇപ്പോഴത്തെ അടിയന്തര സംഘര്‍ഷത്തിന് കാരണം. ഇതിന് പുറമെ, ലെബനന് മേല്‍ ഇസ്രായേല്‍ നടത്തിയ ബോംബാക്രമണവും (ധാരണാപത്രത്തിലെ വ്യവസ്ഥകള്‍ക്ക് വിരുദ്ധമായി) ഈ സമാധാന കരാറിനെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിരുന്നു. എന്നാല്‍ വെള്ളിയാഴ്ച യുഎസിന്റെ മധ്യസ്ഥതയില്‍ നടന്ന ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കൊടുവില്‍ ഇസ്രായേലും ലെബനനും ഒരു പുതിയ ‘ഫ്രെയിംവര്‍ക്ക് കരാറില്‍’ ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗള്‍ഫിലെ ഇപ്പോഴത്തെ സംഘര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിടയിലും, ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പല്‍ ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുമെന്ന പ്രതീക്ഷയില്‍ ആഗോള വിപണിയില്‍ അസംസ്‌കൃത എണ്ണവിലയില്‍ വലിയ ഇടിവ് രേഖപ്പെടുത്തി.

Iran and US trade blame for attacks, threatening fragile ceasefire