ഡല്‍ഹിയില്‍ വിദ്യാര്‍ഥികള്‍ക്കു നേരെ പെല്ലറ്റ് തോക്കുപയോഗിച്ചു; കശ്മീരിലേതു പോലെ പോലീസ് ക്രൂരത; ഗുരുതര പരിക്കേറ്റ യുവാവിന് ശസ്ത്രക്രിയ

ന്യൂഡല്‍ഹി: പാര്‍ലമെന്റ് മാര്‍ച്ചുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഡല്‍ഹി ജന്തര്‍ മന്തറിലും പരിസരങ്ങളിലും ഉണ്ടായ സംഘര്‍ഷത്തിനിടെ പ്രതിഷേധക്കാര്‍ക്ക് നേരെ പെല്ലറ്റ് തോക്കുകളും (Pellet Guns) ഷോക്ക് ബറ്റണുകളും (Shock Batons) ഉപയോഗിച്ചതായി ഞെട്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങള്‍ പുറത്ത്. കോക്രോച്ച് ജനതാ പാര്‍ട്ടി (CJP) തിങ്കളാഴ്ച (ജൂലൈ 20) നടത്തിയ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ പരിക്കേറ്റ് ലേഡി ഹാര്‍ഡിഞ്ച് മെഡിക്കല്‍ കോളേജില്‍ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരില്‍ ഒരാള്‍ക്ക് പെല്ലറ്റ് ഏറ്റിട്ടുണ്ടെന്ന് ആശുപത്രി അധികൃതരെ ഉദ്ധരിച്ച് റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ വ്യക്തമാക്കി.

ന്യൂസ്ടാഗ് വാര്‍ത്തകള്‍ വാട്‌സാപ്പില്‍ കിട്ടും >>

മധ്യപ്രദേശ് ജബല്‍പൂര്‍ സ്വദേശിയും ഗുഡ്ഗാവിലെ സ്വകാര്യ കമ്പനി ജീവനക്കാരനുമായ ഷെയ്ഖ് ഇര്‍ഷാദ് മന്‍സൂരിക്ക് (25) ആണ് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റത്. കൊണാട്ട് പ്ലേസിലെ പാലിക ബസാറിന് സമീപത്തുവെച്ച് റാപ്പിഡ് ആക്ഷന്‍ ഫോഴ്‌സ് (RAF) ജവാനാണ് പെല്ലറ്റ് ഉതിര്‍ത്തതെന്ന് ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്ന സുഹൃത്ത് പറഞ്ഞു. തലസ്ഥാന നഗരിയില്‍ സാധാരണക്കാര്‍ക്ക് നേരെ ഇത്തരത്തില്‍ പെല്ലറ്റ് തോക്കുകളും മിന്നല്‍ വൈദ്യുതാഘാതമേല്‍പ്പിക്കുന്ന ഷോക്ക് ബറ്റണുകളും പ്രയോഗിക്കുന്നത് ഇതാദ്യമായാണ്.

പരിക്കേറ്റവരുടെ എണ്ണം 83 ആയി; കേന്ദ്രമന്ത്രി ആശുപത്രി സന്ദര്‍ശിച്ചു

ഇര്‍ഷാദ് മന്‍സൂരിയെ മുഖത്തും കഴുത്തിലുമായി തറച്ചുകയറിയ പെല്ലറ്റുകള്‍ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് വിധേയനാക്കി. കഴുത്തിലെ പ്രമുഖ രക്തക്കുഴലിന് സമീപമുള്ള പെല്ലറ്റ് നീക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നും ഇതിനായി മറ്റൊരു ശസ്ത്രക്രിയ വേണ്ടി വരുമെന്നും ഡോക്ടര്‍മാര്‍ അറിയിച്ചു. കണ്ണിന് പരിക്കേറ്റ മറ്റൊരു പ്രതിഷേധക്കാരനെ എയിംസിലേക്കും (AIIMS) പരിക്കേറ്റ 15-കാരനെ കലാവതി ശരണ്‍ ചില്‍ഡ്രന്‍സ് ആശുപത്രിയിലേക്കും മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്.

ചൊവ്വാഴ്ച ഉച്ചയോടെ കേന്ദ്ര ആരോഗ്യ മന്ത്രി ജെ.പി. നദ്ദ ലേഡി ഹാര്‍ഡിഞ്ച് ആശുപത്രിയിലെത്തി ഇര്‍ഷാദിനെ സന്ദര്‍ശിച്ചു. രാജ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിലെ പോരായ്മകള്‍ കാരണമാണ് താന്‍ പ്രക്ഷോഭത്തില്‍ പങ്കെടുത്തതെന്ന് ഇര്‍ഷാദ് കേന്ദ്രമന്ത്രിയോട് വ്യക്തമാക്കി. ഇതിന് പുറമെ ആര്‍.എം.എല്‍ ആശുപത്രി ഐ.സി.യുവില്‍ പ്രവേശിപ്പിച്ചിരുന്ന സാക്ഷി (21) എന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥിനിയുടെ ആരോഗ്യനിലയില്‍ പുരോഗതിയുള്ളതായി ബന്ധുക്കള്‍ അറിയിച്ചു.

ആരോപണം തള്ളി ഡല്‍ഹി പോലീസ്

അതേസമയം, ശാന്തമായി പ്രതിഷേധിച്ചവര്‍ക്ക് നേരെ പെല്ലറ്റ് തോക്കുകള്‍ ഉപയോഗിച്ചെന്ന വാര്‍ത്ത പൂര്‍ണ്ണമായും തെറ്റും വ്യാജവുമാണെന്ന് ന്യൂഡല്‍ഹി ഡി.സി.പി വ്യക്തമാക്കി. ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങള്‍ പരിശോധിക്കാതെ വ്യാജ വാര്‍ത്തകളും വീഡിയോകളും പ്രചരിപ്പിക്കരുതെന്ന് പോലീസ് പൊതുജനങ്ങളോട് അഭ്യര്‍ത്ഥിച്ചു.

നേരത്തെ 2016-ല്‍ ജമ്മു കശ്മീരിലും 2023-ല്‍ മണിപ്പൂരിലും 2024-ല്‍ പഞ്ചാബ്-ഹരിയാന അതിര്‍ത്തിയിലെ കര്‍ഷക സമരത്തിലും പെല്ലറ്റ് പ്രയോഗം വലിയ വിവാദങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു.

എന്താണ് പെല്ലറ്റ് തോക്കുകൾ? (What are pellet guns?)

സേനാവിഭാഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് 12-ഗേജ് പമ്പ്-ആക്ഷൻ ഷോട്ട്ഗണുകളാണ് (12-gauge pump-action shotguns). ഒരു കാർട്രിജിൽ നിന്ന് ഒരേസമയം 500 മുതൽ 600 വരെ ചെറിയ ലോഹ പെല്ലറ്റുകളാണ് (ലോഹക്കഷണങ്ങൾ) പുറത്തുചീറ്റുന്നത്. സാധാരണ റൈഫിളുകൾ ഒരു ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ഒരു വെടിയുണ്ട മാത്രം പായിക്കുമ്പോൾ, ഷോട്ട്ഗണുകളിൽ നിന്ന് നിമിഷനേരം കൊണ്ട് നൂറുകണക്കിന് പെല്ലറ്റുകൾ വായുവിൽ പടരുന്നു. ഇത് ഒരു നിശ്ചിത വ്യക്തിക്ക് പകരം ആ പ്രദേശത്തുള്ള നിരവധിയാളുകളിലേക്ക് ഒരേസമയം തറച്ചുകയറാൻ കാരണമാകുന്നു.

ഇവയെ എന്തുകൊണ്ടാണ് ‘വീര്യം കുറഞ്ഞ’ (Less-lethal) ആയുധങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്?

പ്രതിഷേധക്കാരെ പിരിച്ചുവിടാൻ ജീവനുള്ള തിരകൾക്ക് (Live ammunition) ബദലായാണ് പെല്ലറ്റ് തോക്കുകൾ കൊണ്ടുവന്നത്. ആളപായം പരമാവധി കുറച്ചുകൊണ്ട് പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. സെൻട്രൽ റിസർവ് പോലീസ് ഫോഴ്സ് (സി.ആർ.പി.എഫ്) ഇതിനെ ‘ഏറ്റവും അപകടം കുറഞ്ഞ’ (least lethal) ഉപാധിയായാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. എന്നാൽ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ‘non-lethal’ (അപകടമില്ലാത്തവ) എന്ന് വിളിക്കുന്നതിന് പകരം ‘less-lethal’ (അപകടസാധ്യത കുറഞ്ഞവ) എന്നാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കാരണം, ഇവ കൊണ്ടും ഗുരുതരമായ പരിക്കുകളും കാഴ്ചവൈകല്യങ്ങളും മരണവും വരെ സംഭവിക്കാം.

ഇന്ത്യയിൽ എന്നാണ് ഇവ ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങിയത്?

2010-ൽ ജമ്മു കശ്മീരിലുണ്ടായ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ പോലീസ് വെടിവെപ്പിൽ നൂറിലധികം പ്രതിഷേധക്കാർ കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് ശേഷമാണ് പെല്ലറ്റ് തോക്കുകൾ അവതരിപ്പിച്ചത്. തുടർന്ന് 2016-ൽ ഹിസ്ബുൾ മുജാഹിദീൻ കമാൻഡർ ബുർഹാൻ വാനിയുടെ വധത്തെ തുടർന്നുണ്ടായ സംഘർഷങ്ങളിൽ ഇവ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് നൂറുകണക്കിന് സാധാരണക്കാർക്ക് പെല്ലറ്റ് ഏൽക്കുകയും നിരവധി പേർക്ക് കാഴ്ച പൂർണ്ണമായി നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 2024-ലെ കർഷക സമരത്തിനിടയിലും ഇവ ഉപയോഗിച്ചെന്ന ആരോപണം ഉയർന്നുവെങ്കിലും പോലീസ് അത് നിഷേധിച്ചിരുന്നു.

2016-ന് ശേഷം സർക്കാർ സ്വീകരിച്ച നടപടികൾ

2016-ലെ സംഭവങ്ങൾക്ക് ശേഷം പെല്ലറ്റ് തോക്കുകൾക്ക് പകരം മറ്റ് മാർഗ്ഗങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ 2016 ജൂലൈ 26-ന് ഒരു വിദഗ്ദ്ധ സമിതിയെ നിയോഗിച്ചു. ഈ സമിതി സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സുരക്ഷാസേനകൾക്കായി പുതിയ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചു. പ്രക്ഷോഭകരെ പിരിച്ചുവിടാൻ പെല്ലറ്റ് തോക്കുകൾക്ക് മുന്നോടിയായി താഴെ പറയുന്ന മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് പാർലമെന്റിൽ സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി:

• പാവ (PAVA – മുളക്) ഷെല്ലുകളും ഗ്രനേഡുകളും

• സ്റ്റൺ-ലാക് (STUN-LAC) ഷെല്ലുകളും ഗ്രനേഡുകളും

• കണ്ണീർ വാതകം (Tear smoke shells)

ഈ മാർഗ്ഗങ്ങളൊന്നും ഫലപ്രദമാകാതെ വരുമ്പോൾ മാത്രമേ പെല്ലറ്റ് തോക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നാണ് ചട്ടം.

പെല്ലറ്റ് ഉപയോഗത്തിനുള്ള നിയമങ്ങളും മാനദണ്ഡങ്ങളും

ഇത്തരം ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് മൂന്ന് ദിവസത്തെ പ്രത്യേക പരിശീലനം നൽകുന്നുണ്ടെന്ന് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. റിയറ്റ് കൺട്രോൾ ഡ്രില്ലുകൾ, കശ്മീരിലെ ക്രമസമാധാന പാലനം, വെടിവെപ്പ് പ്രാക്ടീസ് എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും സാധാരണക്കാരുടെയും ജീവന് അപകടമില്ലാത്ത രീതിയിൽ, സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ആവശ്യമായ ‘ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ബലം പ്രയോഗിക്കുക’ (minimum force) എന്ന മാനദണ്ഡമാണ് എസ്.ഓ.പി (SOP) പ്രകാരം പിന്തുടരുന്നത്. റബ്ബർ, പ്ലാസ്റ്റിക് ബുള്ളറ്റുകളും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ

2018-ൽ പാർലമെന്റിൽ നൽകിയ മറുപടി അനുസരിച്ച്, 2016-ലും 2017-ലുമായി ജമ്മു കശ്മീരിൽ പെല്ലറ്റ് തോക്കുകളേറ്റ് 17 പേർ മരണപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ദേശീയ സുരക്ഷ മുൻനിർത്തി ഇതിന്റെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ സർക്കാർ വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല.

എന്തുകൊണ്ടാണ് പെല്ലറ്റ് തോക്കുകൾ വിവാദമാകുന്നത്?

ഒറ്റ വ്യക്തിയെ മാത്രം ലക്ഷ്യം വെച്ച് പ്രയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നതാണ് പെല്ലറ്റ് തോക്കുകളുടെ ഏറ്റവും വലിയ പോരായ്മയായി അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളും യു.എൻ വിദഗ്ദ്ധരും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. നിമിഷനേരം കൊണ്ട് പെല്ലറ്റുകൾ നാശമുണ്ടാക്കുന്ന രീതിയിൽ പടരുന്നതിനാൽ അടുത്തുനിൽക്കുന്ന ആർക്കും പരിക്കേൽക്കാം. യു.എൻ മനുഷ്യാവകാശ ഹൈക്കമ്മീഷണർ (OHCHR) 2019-ൽ പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ടിൽ, കശ്മീരിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഏറ്റവും അപകടകരമായ ആയുധങ്ങളിലൊന്നായി 12-ഗേജ് പമ്പ് ആക്ഷൻ ഷോട്ടഗ്ണുകളെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നു.

ഡൽഹിയിൽ കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ നടന്ന പ്രതിഷേധത്തിൽ പെല്ലറ്റ് ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് പോലീസ് ആവർത്തിക്കുമ്പോഴും, ഇത്തരം ആയുധങ്ങൾ ജനക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ പ്രയോഗിക്കുന്നത് എത്രത്തോളം നീതിയുക്തമാണെന്ന ചോദ്യം വീണ്ടും അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചയായി മാറുകയാണ്.

Pellet guns, shock batons used against protesters in Delhi